Alex is een jonge man met een licht verstandelijke beperking, autisme en ernstige gedragsproblematiek. Hij beschadigde zichzelf, vertoonde agressie naar de begeleiders en verdween uren van het terrein. Zijn begeleiders kregen maar moeilijk vat op hem. “Ze zagen het eigenlijk niet meer zitten,” vertelt Lucas, Zorgdirecteur Zeno. Zijn begeleiders wilden hem helpen, maar wisten niet meer hoe.” Dit was het punt waarop Zeno Zorg, Consultancy en Interventie is ingezet.

Een schreeuw om hulp werd een groter isolement

Wanneer de wereld voor Alex te ingewikkeld werd, beet hij zichzelf of krabde hij zijn huid open. Deze reacties waren geen opstand, maar een schreeuw om hulp. Het waren pogingen om contact te maken met mensen die hem konden begrijpen. Toch raakten ook zijn begeleiders overspoeld door de heftigheid van deze reacties. Pogingen om hem te stoppen leidden soms tot agressie richting henzelf. De situatie zat muurvast.

De momenten waarop Alex wegliep, waren voor het team extra zorgwekkend. Hij verdween soms urenlang en zwierf rond plekken die hem intrigeerden. Zo wandelde hij naar de trein of het winkelcentrum. Begeleiders kozen er uiteindelijk voor om regelmatig zijn kamerdeur op slot te doen om weglopen te voorkomen. Het gevolg was dat Alex steeds verder in een isolement raakte. Wat zijn zelfverwondingen en agressie niet verminderde, maar deze ernstiger maakte.

Het interventie team van Zeno

Zeno koos voor een andere benadering. “We zijn begonnen met kijken wie er in het bestaande team al een goede band met Alex hadden,” vertelt zorg consultant Lucas. “Daarop hebben we voortgebouwd. We vulden het team aan met zorgprofessionals die veel ervaring hadden met complexe zorg en gingen samen puzzelen: hoe ziet zijn wereld eruit en hoe kunnen we daarin aansluiten?”

De focus verschoof van het gedrag beheersen naar het gedrag begrijpen. In plaats van de nadruk te leggen op zijn probleemgedrag, ging het team op zoek naar wat Alex energie gaf. Ze bouwden een duidelijk dagprogramma op, gevuld met activiteiten die hij leuk vond. Er was altijd iemand in de buurt die hem ondersteunde. Zo groeide er langzaam weer vertrouwen.

Alex voelt zich weer gezien

Een nieuwe aanpak en het wennen aan nieuwe mensen kost geduld en tijd. “Zijn belevingswereld op de groep met steeds duidelijker en leuker.” vertelt de Lucas Er was een duidelijk dagritme, Alex voelde zich er gezien en had niet meer de behoefte om te vluchten. Ook zijn zelfbeschadigende gedrag nam sterk af.

Wanneer de vaste teamleden vertrouwd zijn geraakt met de nieuwe manier van benadering onttrekt het team van Zeno zich stap voor stap uit de intensieve begeleiding. “We laten graag zien dat het ook anders kan,” zegt Lucas. “Als mensen de methode zien werken, durven ze het zelf ook. Nu draait het team zelfstandig en wij kunnen weer ergens anders ondersteuning bieden.”

Gedragsproblemen vragen om verbinding in plaats van controle

De casus van Alex laat zien dat gedragsproblematiek vaak niet om controle, maar om verbinding vraagt. Door naast iemand te gaan staan in plaats van tegenover hem, kan zelfs een ingewikkelde situatie omslaan in vooruitgang.

Om de privacy van de cliënt te respecteren, zijn naam en andere herleidbare gegevens gewijzigd. Ook laten we locaties en namen van begeleiders achterwege. Het verhaal richt zich op de casus en de betekenis ervan.

Alex is één van de vele complexe casussen die we bij Zeno Consultancy en Interventie behandelen.

Meer weten over zorg Consultancy en Interventie bij Zeno?