Alex is een jonge man met een licht verstandelijke beperking, autisme en ernstige gedragsproblematiek. Hij beschadigde zichzelf, vertoonde agressie naar zijn begeleiders en verdween uren van het terrein. Zijn begeleiders kwamen maar moeilijk in contact met hem. “Ze zagen het eigenlijk niet meer zitten,” vertelt Lucas, Zorgdirecteur bij Zeno. Zijn begeleiders wilden hem graag helpen, maar wisten niet meer hoe.” Dit was het punt waarop Zeno Zorg, Consultancy en Interventie werd ingezet.

Een schreeuw om hulp werd een groter isolement

Wanneer de wereld voor Alex te ingewikkeld werd, beet hij zichzelf of krabde hij zijn huid open. Deze reacties waren geen opstand, maar een schreeuw om hulp. Het waren pogingen om contact te maken met de wereld om hem heen. Zijn begeleiders konden deze bijzondere manier van contact maken, niet ombuigen naar een positieve vorm. Pogingen om hem te begeleiden leidden soms tot agressie richting henzelf. De situatie zat muurvast.

De momenten waarop Alex wegliep, waren voor het team extra zorgwekkend. Hij verdween soms urenlang en zwierf rond plekken die hem intrigeerden. Zo wandelde hij naar de trein of het winkelcentrum. Begeleiders kozen er uiteindelijk voor om regelmatig zijn kamerdeur op slot te doen om weglopen te voorkomen. Het gevolg was dat Alex steeds verder in een isolement raakte. Wat zijn zelfverwondingen en agressie ook verder versterkte. Ze zaten  in een negatieve cirkel en zagen geen uitweg meer.

Het interventie team van Zeno

Zeno koos voor een andere benadering. “We zijn begonnen met kijken wie er in het bestaande team al een goede band met Alex hadden,” vertelt zorg consultant Lucas. “Daarop hebben we voortgebouwd. We vulden het team aan met zorgprofessionals die veel ervaring hadden met complexe begeleiding en gingen samen puzzelen: hoe ziet zijn wereld eruit en hoe kunnen we daarin aansluiten?”

De focus verschoof van het gedrag beheersen naar het gedrag begrijpen. In plaats van de nadruk te leggen op zijn probleemgedrag, ging het team op zoek naar wat Alex positieve energie gaf. Ze bouwden een duidelijk dagprogramma op, gevuld met activiteiten die hij leuk vond en aansloten op zijn ontwikkelingsniveau. Er was altijd iemand in de buurt die hem ondersteunde. Zo groeide er langzaam weer vertrouwen.

Alex voelt zich weer gezien

Een nieuwe aanpak en het wennen aan nieuwe mensen kost geduld en tijd. “Zijn belevingswereld op de groep werd vergroot, steeds duidelijker en leuker.” vertelt de Lucas Er was een duidelijk dagritme, Alex voelde zich er gezien en had niet meer de behoefte om te vluchten. Ook zijn zelfbeschadiging nam sterk af.

Wanneer de vaste teamleden vertrouwd zijn geraakt met de nieuwe manier van benadering onttrekt het team van Zeno zich stap voor stap uit de intensieve begeleiding. “We laten graag zien dat het ook anders kan,” zegt Lucas. “Als mensen de methode zien werken, durven ze het zelf ook. Nu draait het team zelfstandig en kunnen wij weer ergens anders ondersteuning bieden.”

Gedragsproblemen vragen om verbinding in plaats van controle

De casus van Alex laat zien dat gedragsproblematiek vaak niet om controle, maar om verbinding vraagt. Door naast iemand te gaan staan in plaats van tegenover hem, kan zelfs een ingewikkelde situatie omslaan in vooruitgang. Dingen echt samen doen, daar zit voor ons de sleutel voor succes.

Om de privacy van de zorgvrager te respecteren, zijn naam en andere herleidbare gegevens gewijzigd. Ook laten we locaties en namen van begeleiders achterwege. Het verhaal richt zich op de casus en de betekenis ervan.

Alex is één van de vele complexe casussen die we bij Zeno Consultancy en Interventie behandelen.

Meer weten over zorg Consultancy en Interventie bij Zeno?